Katedra Kameralistyki Fortepianowej

Prof. Maja Nosowska kierownik Katedry nosek@chopin.edu.pl

Autonomiczny zespół pedagogów pianistów nauczajšcych kameralistyki na Wydziale II, oraz pianistów-korepetytorów zaangażowanych bezpośrednio w dydaktykę instrumentalną i wokalną.

TROCHĘ HISTORII
W r. 1978 prof. Jerzy Marchwiński - przy aktywnym poparciu ówczesnych władz Uczelni (w osobie Rektora prof. Bogusława Madeya), powołał do życia twór nowy i nietypowy w porównaniu do działających powszechnie na uczelniach muzycznych katedr kameralistyki - była to KATEDRA KAMERALISTYKI FORTEPIANOWEJ. Zasadność istnienia takiej formacji wynikała z kilku faktów:
- organizacyjnego - w warszawskiej uczelni istnieją dwa wydziały instrumentalne, tj. fortepianu, klawesynu i organów oraz instrumentów orkiestrowych,
- merytorycznego - odmienności problematyki działań pianisty współpracującego z wokalistami, instrumentalistami, z orkiestrą, z innym pianistą, a także umiejącego sprostać ważnej roli w dydaktyce instrumentalnej i wokalnej czy aktywności koncertowej swych partnerów - od działań instrumentalistów uprawiających kameralistykę głównie w zespołach jednoimiennych,
- historycznego - niezwykle ekspansywnego rozwoju kameralistyki na całym świecie i związanego z tym wzrostu wymagań stawianych partnerującym pianistom oraz konieczności poszukiwania nowych systemowych rozwiązań w dydaktyce.

Ponad dziesięcioletni okres istnienia katedry zaowocował wymiernymi efektami nie tylko w sferze praktyki, jak choćby w ustaleniu ram organizacyjnych i programowych w dydaktyce, określeniu kształtu przewodów w zakresie kameralistyki (przyjętego potem powszechnie w Polsce i zaakceptowanego przez RWSA), danie nowego impulsu przewodom kwalifikacyjnym ale może przede wszystkim w sferze psychiki i świadomości; doprowadził do integracji środowiska pianistów uczących kameralistyki fortepianowej, stworzył forum wymiany myśli i poglądów, a także wprowadził myślenie o uprawianiu kameralistyki do szerszej świadomości.
Zawieszona po tym okresie katedra przechodziła zmienne koleje losu, jednak praktyka życiowa i oczywista odrębność problematyki kształcenia pianistów w zakresie kameralistyki zawsze doprowadzała do samorzutnego wyodrębniania jednostek organizacyjnych skupionych na tej właśnie tematyce. Rezultatem tej ewolucji stało się utworzenie w r. 1998 przy Wydziale Fortepianu, Klawesynu i Organów, Zakładu Kameralistyki Fortepianowej - pod kierunkiem prof. Jerzego Marchwińskiego - który w roku 2002 został ponownie przekształcony w samodzielną Katedrę działającą w ramach Wydziału II. W roku 2005 kierownictwo Katedry objęła prof. Maja Nosowska.

Maja Nosowska

Prof. zw. Jerzy Marchwiński - twórca Katedry Kameralistyki jmarchwinski@gmail.com

SŁOWO OD PROF. JERZEGO MARCHWIŃSKIEGO

KKF jest unikatową strukturą w całym wyższym szkolnictwie muzycznym. Wszędzie, nie tylko w Polsce, wydziały fortepianu kojarzone są wyłącznie z graniem indywidualnym, solowym. Podobnie jak pojęcie pianisty, w tradycyjnym odczuciu, kojarzone jest wyłącznie z graniem solowym. Pianista, który nie gra sam, jakby pianistą być przestawał.
Granie zespołowe pianistów ustawiane jest w roli głównie usługowej. Jest to rola fałszywa, szkodliwa artystycznie i psychologicznie. Relacje pomiędzy grającymi w zespole opierają się przecież na relacjach partnerskich, a nie apriorycznym założeniu uprzywilejowania jednych i subordynacji drugich. Aktywność profesjonalna pianisty ma bowiem dwie różne, ale jednakowo ważne, formy: granie solowe i granie zespołowe. W obydwu - oczekiwania perfekcji są identyczne.
Istnienie KKF stwarza możliwość profesjonalnego przygotowania absolwentów do sprostania wyzwaniom współczesnych oczekiwań wykonawczych. Za niezmiernie ważne należy uznać również ich przygotowanie psychologiczne, aby jako dorośli, samodzielni muzycy mogli żyć w słusznym przekonaniu, że artystą jest się nie tylko grając solistycznie, lecz w równym stopniu - zespołowo. Aspekt ten powinien pozwolić ogromnej rzeszy pianistów uniknąć spędzenia życia w poczuciu frustracji, degradacji i rozgoryczenia.

Jerzy Marchwiński

DZIŚ
Oto garść informacji, czym jest dzisiaj Katedra Kameralistyki Fortepianowej i jaki jest obszar jej działań:

• dydaktyka (w ramach studiów licencjackich i magisterskich) - nauczanie artystycznego wykonawstwa w całym obszarze muzyki kameralnej
• studia podyplomowe i staże artystyczne - prowadzone dla studentów polskich i dla cudzoziemców (w języku angielskim, francuskim, niemieckim, rosyjskim) - z możliwością wyboru różnych opcji, np. przygotowanie konkursów, poszerzanie repertuaru, koncentracja na współpracy z wokalistami, podnoszenie kwalifikacji zawodowych dla nauczycieli przedmiotu
• organizacja koncertów tematycznych - włączanych w kalendarz koncertowy Uczelni, regularne koncerty w College of Europe w Warszawie oraz na Wydziale Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego
• kursy mistrzowskie - m.in. coroczne Międzynarodowe Kursy Interpretacji Muzycznej w Nowym Sączu - organizowane przez prof. Barbarę Halską
• organizacja sympozjów - coroczne w ramach cyklu "Partnerstwo w muzyce"
• konkursy - Międzynarodowe Konkursy Duetów Fortepianowych w Białymstoku; najbliższy IV odbędzie się w listopadzie 2008 r.
• działalność wydawnicza
• współpraca ze szkołami muzycznymi niższego stopnia, organizacja i prowadzenie konsultacji i szkoleń metodycznych dla nauczycieli, konsultacja i opracowywanie programów nauczania w szkolnictwie muzycznym niższych stopni, warsztaty we współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej, zasiadanie w składach jury szkolnych konkursów kameralnych

• od najbliższego roku akademickiego KKF ogłasza nabór na Studia Podyplomowe w zakresie "Korepetycji operowych" - zgłoszenia do 15 września br; istnieje możliwość dodatkowego naboru w II semestrze b.roku akademickiego
  
• 24-29 listopada 2008 r. odbędzie się IV Międzynarodowy Konkurs Duetów Fortepianowych w Białymstoku
  
• 6 grudnia 2008 r. wykłady i warsztaty dla pianistów-korepetytorów prowadzone przez prof. M. Szwajgier-Kułakowską
• 12-13 grudnia 2008 r. "Zajęcia dydaktyczne prowadzi prof. J. Marchwiński"
• 19 stycznia 2009 r. "JOSEPH HAYDN - w 200 rocznicę śmierci" - utwory kameralne
• 22 i 23 luty 2009 r. "KABARET" inscenizowany koncert we współpracy z Wydziałem Wokalnym - w programie utwory m.in. Francisa Poulenca, Emanuela Chabriera, Andre Messagera, Reynoldo Hahna, Moise Simon, Erica Satiego, Isabelle Aboulker, Arnolda Schoenberga, Beniamina Brittena, Charlesa Ivesa, Kurta Weila, Leonarda Bernsteina
• 17 maja 2009 r. - "KAMERALISTYKA W MUZYCE AMERYKAŃSKIEJ"

Opracowanie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina