Prof. dr Maria Wacholc

Profesor dr Maria Wacholc

Teoretyk muzyki, pedagog, autorka podręczników, śpiewników oraz licznych publikacji z dziedziny muzyki. Kształciła się w Państwowej Szkole Muzycznej w Gdyni (1957-1961) pod kierunkiem Wandy Stankiewiczowej (fortepian) i Bolesława Pawelczyka (przedmioty teoretyczne), a następnie w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Gdańsku (1961-1965) w klasie fortepianu Józefa Sekury i na wydziale pedagogicznym pod kierunkiem Wandy Dubanowicz.
W latach 1965-1973 studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, m.in. u prof. prof. Józefa Boka, Marii Dziewulskiej, Kazimierza Gierżoda, Zofii Kielanowskiej, Wincentego Laskiego, Witolda Rudzińskiego, Stefana Śledzińskiego, Macieja Zalewskiego. W 1969 roku ukończyła Wydział Wychowania Muzycznego (dyplom z wyróżnieniem), a w 1973 roku Wydział Teorii, Kompozycji i Dyrygentury (sekcja Teorii Muzyki).
W 1987 roku uzyskała stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie teorii muzyki, na podstawie rozprawy Jan Adam Maklakiewicz (promotor: ks. prof. dr hab. Jerzy Pikulik; wyd.: Warszawa 2000 AMFC). Kwalifikacje naukowe II stopnia w zakresie teorii muzyki uzyskała w 1997 roku w Akademii Muzycznej w Krakowie, po przedstawieniu monografii: Ks. Antoni Hlond (Chlondowski). T. I - Życie, działalność, twórczość kompozytorska; t. II - Katalog twórczości kompozytorskiej (wyd.: Warszawa 1996, Wydawnictwa Salezjańskie) i wygłoszeniu wykładu na temat: Wpływ muzyki współczesnej na ewolucję koncepcji kształcenia słuchu w Polsce w latach powojennych.
Posiada ponad trzydziestoletni staż pedagogiczny w szkolnictwie muzycznym różnych szczebli. Pracę pedagogiczną rozpoczęła bezpośrednio po ukończeniu studiów na Wydziale Wychowania Muzycznego, w trakcie trwających jeszcze studiów na Wydziale Teorii, Kompozycji i Dyrygentury. W pierwszych latach działalności zawodowej prowadziła chóry szkolne, uczyła przedmiotów teoretycznych w szkołach muzycznych I stopnia. W 1970 roku rozpoczęła pracę w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia Nr 2 im. Fryderyka Chopina przy ul. Bednarskiej w Warszawie jako nauczyciel zasad muzyki, kształcenia słuchu i harmonii. W szkole tej pracowała do czerwca 1984 roku. Na stanowisko to powróciła we wrześniu 1993 roku i pozostaje na nim do dnia dzisiejszego.
W 1969 roku rozpoczęła pracę w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie na Wydziale Wychowania Muzycznego, przemianowanym później na Wydział Edukacji Muzycznej. Obecnie jest profesorem nadzwyczajnym w tej uczelni i prowadzi kształcenie słuchu oraz ćwiczenia z harmonii.
Jako teoretyk muzyki zajmuje się przede wszystkim zagadnieniem kształcenia słuchu w szkolnictwie muzycznym. W latach 2000-2001 opublikowała 6-częściowy podręcznik do kształcenia słuchu pt. Solfeż elementarny, przeznaczony dla klas I-VI szkół muzycznych I stopnia. Podręcznik ten zawiera ponad tysiąc ćwiczeń pochodzących głównie z twórczości muzycznej różnych epok. Solfeż elementarny stanowi propozycję nowej koncepcji nauczania kształcenia słuchu w szkołach muzycznych I stopnia, adekwatną do wymagań stawianych temu przedmiotowi przez muzykę współczesną. Obecnie jest on wydawany w wersji brajlowskiej przez wydawnictwo Toccata.
Po wprowadzeniu Solfeżu elementarnego do użytku szkolnego Maria Wacholc uczestniczy w sesjach naukowych, seminariach i spotkaniach autorskich (Warszawa AMFC 2000, 2001; Gdańsk 2000, Słupca 2001, Związek Niewidomych w Warszawie 2001, Przemyśl 2001, Żyrardów 2002), omawiając założenia metodyczne podręcznika i zastosowaną w nim nową koncepcję kształcenia słuchu.
Dla szkół muzycznych II stopnia opracowała programy nauczania kształcenia słuchu (klasy I-VI wydziału instrumentalnego i I-IV wydziału wokalnego) i zasad muzyki (klasy I-II) oraz trzytomowy podręcznik Czytanie nut głosem, opublikowany w latach 1992-1994 przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w Krakowie. Podręcznik ten został również zatwierdzony do użytku szkolnego i jest stosowany w klasach I-VI szkół muzycznych II stopnia, a także na niektórych wydziałach w akademiach muzycznych.
W pracy dydaktycznej na Wydziale Edukacji Muzycznej AMFC stosuje autorską metodę nauczania kształcenia słuchu, w której wykorzystuje swoje zainteresowanie muzyką chóralną oraz wykształcenie w zakresie dyrygentury chóralnej, uzyskane pod kierunkiem Wandy Dubanowicz w PŚSM w Gdańsku (1961-1965) i prof. Józefa Boka w warszawskiej PWSM (1965-1969). Jako podstawowy materiał ćwiczeniowy na lekcjach kształcenia słuchu z przyszłymi dyrygentami chórów i zespołów muzycznych stosuje oryginalne utwory chóralne a cappella i wokalno-instrumentalne z różnych epok, w tym liczne utwory polskich kompozytorów XX wieku, m.in. K. Szymanowskiego, J. A. Maklakiewicza, R. Twardowskiego, H. M. Góreckiego, K. Pendereckiego, M. Sawy, W. Kilara, S. Moryty. Utwory te, prezentowane w nagraniach fonograficznych, stanowią materiał do kształcenia umiejętności zapisu utworu muzycznego i rozwijania pamięci muzycznej, a także do analizy słuchowej uwzględniającej różnorodne elementy dzieła. Prezentowane w postaci oryginalnych partytur służą natomiast osiągnięciu biegłości w czytaniu nut głosem i opanowaniu wielu innych umiejętności. Dzięki zastosowaniu oryginalnych dzieł chóralnych i wokalno-instrumentalnych studenci rozwijają swoje predyspozycje słuchowe, poznając równocześnie oryginalną twórczość muzyczną, przede wszystkim zaś warsztat kompozytorski poszczególnych twórców.
Maria Wacholc w swoim dorobku posiada liczne publikacje przeznaczone dla szkół ogólnokształcących, m.in. Repertuar i wiadomości - podręcznik do muzyki dla klas I-III liceów ogólnokształcących oraz zbiory utworów chóralnych: Zaśpiewajmy! Pieśni dla chórów szkolnych na głosy równe, Pieśni dla chórów szkolnych na 3 głosy mieszane. Z myślą o szerokim kręgu odbiorców opracowała Śpiewnik polski, zawierający ponad sto najbardziej znanych polskich pieśni w układzie na śpiew i fortepian, podanych w porządku chronologicznym i opatrzonych komentarzem historycznym.
Napisała ponadto liczne artykuły, referaty, recenzje koncertów i wydawnictw muzycznych. Publikacje te ukazały się w takich pismach jak "Ruch Muzyczny", "Życie Muzyczne", "Przegląd Powszechny", "Liturgia Sacra", Biuletyn ISME, "Wychowanie Muzyczne w Szkole", "Nasz Dziennik", a także w Zeszytach Naukowych Akademii Muzycznej w Gdańsku i w Warszawie. Oprócz prac opublikowanych napisała wiele recenzji wydawniczych na zamówienie różnych instytucji.

Maria Wacholc

Opracowanie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina