Profesor Włodzimierz Lech Puchnowski

Prof. Włodzimierz Lech Puchnowski

Urodził się dnia 28 lutego 1932 roku w Warszawie w rodzinie nauczycielskiej. Naukę gry na fortepianie rozpoczął w domu rodzinnym w 1938 roku pod kierunkiem matki, kontynuując ją od 1939 roku w Konserwatorium Muzycznym w Wilnie. Po przyjeździe do Białegostoku w 1945 roku wstąpił do gimnazjum i do Instytutu Muzycznego sióstr Frankiewicz. W latach 1946-1950 lekcje gry na fortepianie pobierał u Z. Mularczykowej w Konstancinie pod Warszawą, a później u pedagoga warszawskich szkół muzycznych K. Fangorowej. W tym też czasie sam uczył się gry na akordeonie. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w 1950 roku wstąpił do szkoły muzycznej I stopnia nr 1 w Warszawie, gdzie do roku 1954 uczęszczał do klasy akordeonu J. Orzechowskiego. W latach 1954-1956 kontynuował naukę w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej nr 1 w Warszawie na wydziale instruktorskim. W latach 1951-1955 był studentem Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie studiował filologię angielską uzyskując dnia 27 czerwca 1955 roku tytuł magistra. W latach 1956-1959 jako stypendysta Ministra Kultury i Sztuki odbył studia muzyczne w zakresie akordeonu i dyrygentury chóralnej w Franz Liszt Musikhochschule w Weimarze (Niemcy - NRD) oraz podyplomowy staż w Instytucie Muzycznym w Trossingen (Niemcy - RFN).

Pracę pedagogiczną Wł. L. Puchnowski rozpoczął w 1950 roku jako nauczyciel muzyki w ruchu amatorskim nauczając gry na akordeonie i prowadząc chóry. W latach 1954-1973 pracował jako nauczyciel w szkołach muzycznych I i II stopnia w Warszawie (PSM I st. nr 7 i nr 1 oraz PŚSM nr 1). Od 1961 roku do chwili obecnej pracuje w AMFC (AMFC do roku 1980 nosiła nazwę Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej) w Warszawie (z przerwą na studia w Weimarze w latach 1956-59): w latach 1961-1964 jako nauczyciel na godzinach zleconych, 1965-1972 na stanowisku wykładowcy, 1972-1983 na stanowisku docenta, początkowo kontraktowego, a  od 1974 roku etatowego. Z chwilą uzyskania tytułu naukowego profesora w 1983 roku, na stanowisku profesora nadzwyczajnego i od 1992 roku na stanowisku profesora zwyczajnego. Jako pedagog Wł. L. Puchnowski wykształcił 83 magistrów sztuki. Przygotował 54 laureatów, którzy otrzymali 31 nagród na konkursach krajowych i 47 na konkursach międzynarodowych. Prowadził intensywne kształcenie kadry nauczycielskiej na: 65 kursach centralnych ogólnopolskich i 155 seminariach metodycznych. Kształcił kadrę akademicką będąc promotorem, opiekunem i opiniodawcą: 14 postępowań kwalifikacyjnych I-go stopnia, 14 postępowań kwalifikacyjnych II-go stopnia oraz 15 postępowań do tytułu naukowego profesora sztuki muzycznej, w tym 5 postępowań na uczelniach zagranicznych (Niemcy, Rosja, Białoruś). Szczególną troską otaczał utalentowaną młodzież kształcąc ją na 53 kursach mistrzowskich m.in.: w Polsce, Austrii, Danii, Holandii, Jugosławii, Norwegii, Niemczech, Szwecji oraz w uczelniach muzycznych Berlina, Hannoveru, Helsinek, Kopenhagi, Linzu, Trossingen i innych.
W okresie swej kariery pedagogicznej Wł. L. Puchnowski pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji: kierownika działu akordeonu w Centralnym Ośrodku Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego (1960-1965), kierownika Studium Pedagogicznego w Instytucie Pedagogiki Muzycznej PWSM/AMFC w Warszawie (1974-1981), prorektora AMFC (1981-1984), oraz kierownika zakładu i Międzyuczelnianej Katedry Akordeonistyki (od 1979 do 2002 roku).
Jego wiedza, doświadczenie zawodowe i aktywność powodowały, że był wybierany do pełnienia najróżniejszych funkcji społecznych takich jak: rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki (od 1964 roku), członek Rady Artystycznej Zjednoczenia Przemysłu Muzycznego (1965-1980), członek kolegium redakcyjnego Poradnika Muzycznego LIM (1970-1982), członek senatu AMFC i przewodniczący senackich komisji (od 1979 roku), członek Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego II kadencji (1985-988), wiceprzewodniczący i przewodniczący, członek, ekspert, Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego (1985-2002), członek Międzyresortowego Zespołu do spraw kształcenia, dokształcania i doskonalenia nauczycieli (1986-1990), członek Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla nauczycieli szkolnictwa artystycznego (1986-1998).

Działalność artystyczna
Wł. L. Puchnowski, laureat dwóch konkursów międzynarodowych: solistycznego w Warszawie w 1955 roku (III nagroda) i kameralnego w Annemasse (Francja), 1972 (I nagroda), rozpoczął działalność artystyczną i zawodową dnia 28.11.1946 roku koncertem Młodzieżowej Orkiestry Harcerskiej. Od tego momentu aż do 1989 roku prowadził intensywną działalność koncertową solową, a później kameralną z założonym przez siebie w 1961 roku Warszawskim Kwintetem Akordeonowym. Występował na antenie rozgłośni radiowych i telewizyjnych w Polsce (po raz pierwszy w 1953 roku), Niemczech, Francji, krajów skandynawskich i Korei. Brał udział w 25 festiwalach muzycznych m.in. w "Warszawskiej Jesieni"; występował na estradach filharmonii, szkół i domów kultury prezentując swą sztukę wykonawczą na terenie całej Polski, wielu krajów Europy i dalekiej Azji m.in. w: Ascoli, Bologni, Castelfidardo, Castelnuovo ne`Monti, Maniago, Modenie, Reggio Emilia, Reocaro, Sangemini, Stradella (Italia); Bergen, Lillehamer, Kristiansand (Norwegia); Bratislavie, Kośicach, Zvoleniu (Słowacja); Bueckeburgu, Flensburgu, Frankfurcie /M i /O, Hamburgu, Hameln, Hannoverze, Klingenthal, Markneukirchen, Trossingen (Niemcy); Fontainebleau, Saint-Etienne, Omey, Paryżu, Poitiers (Francja); Grazu, Linzu, Wiedniu (Austria); Kownie, Wilnie (Litwa); Mińsku (Białoruś); Helsinkach, Kalajoki, Kuopio, Oulu, Tampere, Turku (Finalandia); Moskwie, St.Petersburgu, Ufie, Toliatti (Rosja); Rydze (Łotwa); Lulea, Notailie, Stockholmie, Sundsval, Umea. Współpracował z Krajowym Biurem Koncertowym, Polską Agencją Artystyczną (PAGART) i towarzystwami muzycznymi. Jego osiągnięcia artystyczne zostały zapisane na 4 płytach analogowych, 2 CD oraz 1 kasecie. Większość zapisów to autentyczne żywe nagrania z sal koncertowych. Działalność koncertowa Wł. L. Puchnowskiego zamyka się liczbą 2000 koncertów: w tym 428 występami solowymi, oraz 1572 kameralnymi.

Działalność naukowa Wł. L. Puchnowskiego nie była dziełem przypadku. Ten wszechstronnie wykształcony człowiek, mgr nauk humanistycznych, artysta muzyk o szerokiej wiedzy teoretycznej stwierdził po podjęciu pracy zawodowej, że przyjdzie mu prowadzić badania w czterech zasadniczych kierunkach: pedagogice muzycznej, twórczości artystycznej, historii instrumentu oraz konstrukcji i budowie akordeonu.
Jego wieloletnie badania zaowocowały 91 pozycjami (podręczniki, książki, opracowania twórcze literatury muzycznej, rozprawy, doniesienia naukowe), 43 artykułami w czasopismach krajowych i zagranicznych; 59 recenzjami i opiniami dzieł artystycznych i naukowych; 69 ekspertyzami i opracowaniami dla potrzeb przemysłu muzycznego; 22 przedmowami do innych publikacji; 30 opracowanymi programami nauczania; 36 referatami wygłoszonymi na 36 seminariach, sesjach i sympozjach naukowych oraz 63 prowadzonymi pracami dyplomowymi.

Do jego najważniejszych publikacji należą:
- Zarys historii akordeonistyki w Polsce AMFC, Warszawa, 1986;
- Polnischer Aufbruch in Ungewisse "Neue Musikzeitung", Rok 41, Monachium, 1991;
- 0gólnopolskie i międzynarodowe konkursy akordeonowe w latach 1955-1995 (współautor A. Kuwaczka), AMFC, Warszawa, 1955;
- Analiza kwalifikacji zawodowych i naukowych nauczycieli w specjalności gra na akordeonie (współautor K. Baran), AMFC, Warszawa, 1995;
- Katalog polskiej oryginalnej literatury akordeonowej (współautor Z. Koźlik), AMFC, Warszawa, 1989;
- Katalog pisemnych prac dyplomowych studentów katedry akordeonistyki AMFC, Warszawa, 1996;
- Założenia konstrukcyjne i dyspozycje muzyczno techniczne standaryzacji procesu produkcji akordeonów AMFC, Warszawa, 1996;
- Szkoła miechowania i artykulacji akordeonowej PWM, Kraków, I wyd., 1964, II wyd. 1980;
- Balgführung und Tongestaltung, der neue Weg zum Akkordeonspiel "Weltmusik", Wien, 1968;
- Sposoby kształtowania dźwięku na akordeonie MP z nr 83, COPSA, Warszawa,1965;
- Balgführung und Tongestaltung "Volksmusiklehrerverlag", Trossingen,1966;
- Aplikatury na akordeon guzikowy "FONOLA", Warszawa, 1993.

Działalność naukowa Wł. L. Puchnowskiego określiła podstawy i kierunki rozwoju akordeonistyki i stworzyła teoretyczne założenia dla ukształtowania sztuki wykonawczej, opracowania współczesnych metod nauczania oraz zasadniczych dla przyszłości instrumentu zmian w produkcji akordeonów w skali międzynarodowej. Miała ona również istotny wpływ na gruntowne, strukturalne zmiany w studiach muzycznych w zakresie: kierunków, specjalności, specjalizacji, minimów programowych oraz ramowych programów nauczania.

Działalność w społecznym ruchu muzycznym
Wł. L. Puchnowski był również działaczem i organizatorem społecznego ruchu muzycznego zarówno w kraju jak i poza granicami Polski. Jego erudycja i biegła znajomość kilku języków, łatwość formułowania wypowiedzi, umiejętność w kierowaniu zespołami ludzkimi i prowadzeniu negocjacji powodowały, że był wysuwany do pełnienia odpowiedzialnych kierowniczych funkcji m.in.: w latach 1963-1989 był wiceprzewodniczącym i sekretarzem ds. propagandy Confederation Internationale des Accordeonistes IMC/UNESCO, od roku 1991 do chwili obecnej jest członkiem Prezydium Internatlonal Accordionists` Society; od 1961 roku do dnia dzisiejszego jest Prezesem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Akordeonistów Polskich. Liczne organizacje międzynarodowe oferowały mu swe członkostwo, żeby wymienić tu takie jak: International Council of Fine Arts Deans (USA) czy Fundacja Międzynarodowych Konkursów w Markneukirchen, Klingenthal (Niemcy).
Działalność społeczna Wł. L. Puchnowskiego zamyka się jego udziałem w pracach jury 87 konkursów międzynarodowych na terenie całej Europy oraz Nowej Zelandii, jury 27 Ogólnopolskich Konkursów Akordeonowych (jako przewodniczący jury w 47 konkursach, w tym 26 razy poza granicami Polski), 55 kongresach organizacji międzynarodowych na których reprezentował interesy polskiej kultury muzycznej. Wyróżniono go za nią licznymi dyplomami uznania, medalami, nagrodami, odznaczeniami i honorowymi stopniami naukowymi.

Nagrody
Wśród wielu honorów, które otrzymał wymieńmy te najważniejsze:
- 6 nagród Ministra Kultury i Sztuki - 1970, 1974 II stopnia oraz 1980, 1987, 1988, 1990, 1996 I stopnia, za szczególne osiągnięcia w pracy dydaktyczno - wychowawczej oraz pracy w RWSA;
- 7 nagród Rektora PWSM/AMFC za wybitne osiągnięcia w pracy, 1972, 1975, 1978, 1985, 1990, 1994, 1996;
- odznaka Zasłużony Działacz Kultury -1972,
- Medal AMFC - 1981;
- Merit Award Confederation Internationale des Accordeonistes IMC/UNESCO - 1971, 1986, 1989;
- Złoty Stroik i medal za zasługi dla rozwoju akordeonistyki w świecie, Senat miasta Castelfidardo - 1988;
- Honorowe obywatelstwo Stanu Texas, USA - 1988;
- Doktorat honorowy filozofii muzyki, World University Roundtable, Benson, Arisona, USA - 1988;
- Medal im. Hugo Herrmanna, Niemcy - 1991;
- Srebrna płyta za zasługi dla sztuki akordeonowej, Rosyjska Akademia Muzyki im. Gnesinych - 1995;
- Złoty Krzyż Zasługi - 1973;
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - 1983;
- Medal Komisji Edukacji Narodowej 1985;
odznaki:
- zasłużony dla Białostocczyzny -1982,
- dla województwa Tarnobrzeskiego -1985,
- dla miasta Mławy - 1991.

Działalność Wł. L. Puchnowskiego świadczy o niecodziennej osobowości człowieka, który przekonany o celach i potrzebie pracy dla innych potrafił poświęcić całe swe aktywne życie krzewieniu kultury muzycznej w szerokim znaczeniu tego słowa.

Opracowano na podstawie: Anna Stępień Włodzimierz Lech Puchnowski Twórca Polskiej Szkoły Akordeonowej AMFC, Warszawa, 1996



Opracowanie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina