ZAKŁAD METOD EDUKACYJNYCH

• Wydział V
  • Kate­dra Dyry­gen­tury Chóralnej
  • Kate­dra Edu­ka­cji Muzycznej
  • Mię­dzy­uczel­niana Kate­dra Kształ­ce­nia Słuchu
  • Mię­dzy­wy­dzia­łowy Zakład For­te­pianu Ogólnego
  • Zakład Metod Edukacyjnych
  • Zakład Muzyki Kościelnej
  • Zakład Tańca
  • Mię­dzy­wy­dzia­łowe Stu­dium Pedagogiczne

Obo­wiązki kie­row­nika zakładu pełni dr hab. Mag­da­lena Stę­pień, prof. UMFC.

1. Zespół Emila Jaques-Dalcroze’a
2. Zespół Zol­tána Kodálya
3. Zespół Carla Orffa

Zakład zaj­muje się dzia­łal­no­ścią naukową i dydak­tyczną w zakre­sie róż­nych kon­cep­cji, metod i sys­te­mów wycho­wa­nia muzycz­nego, obej­mu­ją­cych zarówno szkol­nic­two muzyczne jak i ogól­no­kształ­cące. Ponie­waż główną sferę jego zain­te­re­so­wań sta­no­wią kon­cep­cje wycho­wa­nia muzycz­nego stwo­rzone przez trzech wiel­kich muzy­ków i peda­go­gów: Emila Jaques-Dalcroze’a, Zol­tána Kodálya i Carla Orffa, w ramach zakładu dzia­łają trzy zespoły noszące miano twór­ców wymie­nio­nych kon­cep­cji. Zakład orga­ni­zuje semi­na­ria, kursy, warsz­taty oraz inne imprezy dla stu­den­tów i nauczy­cieli. Ich celem jest pro­pa­go­wa­nie idei Dalcroze’a, Kodálya i Orffa oraz okre­śle­nie miej­sca stwo­rzo­nych przez nich kon­cep­cji w nowo­cze­snym sys­te­mie szkol­nic­twa muzycz­nego i ogól­no­kształ­cą­cego. Zakład pro­wa­dzi rów­nież dzia­łal­ność wydawniczą.

Zespół Emila Jaques-Dalcroze’a

Dzia­łal­ność zespołu sta­nowi kon­ty­nu­ację dzia­łal­no­ści Stu­dium Emila Jaques-Dalcroze’a utwo­rzo­nego na wnio­sek rek­tora Aka­de­mii Muzycz­nej im. F. Chopina prof. Ryszarda Zimaka w paź­dzier­niku 2003 roku przy Wydziale Edu­ka­cji Muzycz­nej (obec­nie Wydział Dyry­gen­tury Chó­ral­nej, Edu­ka­cji Muzycz­nej, Muzyki Kościel­nej, Ryt­miki i Tańca). Tra­dy­cja dal­cro­zow­ska obecna jest w Uczelni od 1974 roku, kiedy to przy Insty­tu­cie Peda­go­giki Muzycz­nej roz­po­czął dzia­łal­ność Eks­pe­ry­men­talny Warsz­tat Ryt­miki. Od 1983 roku metoda Dalcroze’a ist­nieje w postaci spe­cjal­no­ści dydak­tycz­nej (stu­dia ryt­miki) na Wydziale Edu­ka­cji Muzycz­nej (obec­nie Wydział Dyry­gen­tury Chó­ral­nej, Edu­ka­cji Muzycz­nej, Muzyki Kościel­nej, Ryt­miki i Tańca).

Pod­sta­wowe zada­nia zespołu:

• opieka i two­rze­nie zaple­cza mery­to­rycz­nego dla spe­cjal­no­ści Ryt­mika w UMFC (prace nad nowo­cze­snym mode­lem kształcenia)
• orga­ni­zo­wa­nie zajęć warsz­ta­to­wych sta­no­wią­cych bazę dla prac badawczo-artystycznych
• przy­go­to­wa­nie do publi­ka­cji prac mają­cych na celu pre­zen­ta­cję i upo­wszech­nie­nie idei dal­cro­zow­skich oraz osią­gnięć UMFC w tej dziedzinie
• przy­go­to­wa­nie, orga­ni­za­cja i pro­wa­dze­nie kur­sów, semi­na­riów, wykła­dów, zajęć warsz­ta­to­wych dla nauczy­cieli tej specjalności
• wymiana doświad­czeń peda­go­gów pra­cu­ją­cych metodą Dalcroze’a

Dzia­łal­ność zespołu:

(semi­na­ria z lat ubie­głych)

• „EMIL JAQUES-DALCROZE — MUZYKA W RUCHU” Wystawa i Ogól­no­pol­skie Semi­na­rium dla nauczy­cieli rytmiki

27–29 paź­dzier­nika 2006 r.

Z oka­zji jubi­le­uszu 20-lecia została wydana praca doty­cząca histo­rii Ryt­miki w Uczelni (red. ad. Alicja Gronau-Osińska). Pla­no­wane jest jesz­cze wyda­nie czę­ści II pod red. ad. Magdaleny Stę­pień. Ponadto pro­wa­dzone są prace redak­cyjne mające na celu przy­go­to­wa­nie do druku frag­men­tów lub cało­ści prac magi­ster­skich powsta­łych w ciągu 20 lat dzia­łal­no­ści spe­cjal­no­ści Ryt­mika, sta­no­wią­cych istotny wkład w roz­wój tej dys­cy­pliny. Jeśli w Pań­stwa posia­da­niu znaj­dują się mate­riały, które mogłyby wzbo­ga­cić wyżej wymie­nioną publi­ka­cję, pro­simy o kon­takt: Mag­da­lena Stę­pień — tel. (0−22) 827−72−41 w. 272 (Wydział V)

Zespół Zol­tána Kodálya

kodaly@chopin.edu.pl XI Polsko-Węgierskie Semi­na­rium Koda­lyow­skie (15−28 sierp­nia 2004) — spra­woz­da­nie XII Polsko-Węgierskie Semi­na­rium Koda­lyow­skie (13−26 sierp­nia 2006) — sprawozdanie

Cel i pro­fil
Zespół ma za zada­nie pro­pa­go­wać kon­cep­cję pedagogiczno-muzyczną Zol­tána Kodálya. Akcen­tuje ona: śpiew i żywe muzy­ko­wa­nie jako pod­stawę nauki muzyki, inte­gral­ność naucza­nia muzyki (połą­cze­nie sol­feżu z histo­rią muzyki, sty­lów i kul­tury oraz ana­lizą dzieła) oraz rodzimy folk­lor jako fun­da­ment edu­ka­cji (uła­twia on zdo­by­cie kom­pe­ten­cji muzycz­nych na wzór języ­ko­wych — Kodály: należy poznać wpierw wła­sny język muzyczny, a potem języki obce — i rozu­mie­nie muzyki pro­fe­sjo­nal­nej). Muzy­ko­wa­nie ma utrwa­lić pozna­nie i rozu­mie­nie muzyki; temu też służy tzw. sol­mi­za­cja rela­tywna w począt­kach edu­ka­cji, kształ­cąca sły­sze­nie tonalne.

Usy­tu­owa­nie
Zespół ma utrwa­lać doro­bek i kon­ty­nu­ować prace dzia­ła­ją­cego do paź­dzier­nika 2006 r. Stu­dium Zol­tána Kodálya. Obec­nie zespół działa w Zakła­dzie Metod Edu­ka­cyj­nych. Ważna jest współ­praca ze Sto­wa­rzy­sze­niem im. Zol­tána Kodálya w Pol­sce (www.kodaly.art.pl), z człon­kami Koła Koda­lyow­skiego oraz nauczy­cie­lami szkół ogól­no­kształ­cą­cych, szkół muzycz­nych, chór­mi­strzami a także koda­lyow­cami za gra­nicą. Pod­sta­wowe zna­cze­nie ma współ­praca z Mię­dzy­na­ro­do­wym Insty­tu­tem Kodálya w Kec­ske­mét i z Inter­na­tio­nal Kodály Society.

Dzia­łal­ność
Zespołu Koda­lyow­skiego ma dwa nurty: 1– pedagogiczno-muzyczny i 2 — badawczo-upowszechnieniowy.

Ad. 1. W zakre­sie dzia­łal­no­ści pedagogiczno-muzycznej pro­wa­dzone są w UMFC wykłady i warsz­taty doty­czące zna­jo­mo­ści kon­cep­cji Kodálya oraz folk­loru. Od 1983 orga­ni­zo­wane są (we współ­pracy z Aka­de­mią Muzyczną w Kato­wi­cach) Polsko-Węgierskie Semi­na­ria Kodályow­skie, będące kur­sami dosko­na­le­nia zawo­do­wego (w sierp­niu 2006 r. odbyło się XII Semi­na­rium — spra­woz­da­nie). Pro­wa­dzona jest też dzia­łal­ność infor­ma­cyjna i kon­sul­ta­cyjna. Pro­wa­dzone były eks­pe­ry­men­talne lek­cje muzyki w szko­łach ogól­no­kształ­cą­cych (w latach 80. i 90. — Maria Czar­necka w szkole nr 320 i w latach 1995–97 J. K. Dadak-Kozicka w szkole nr 158) jako przy­go­to­wa­nie pol­skiej adap­ta­cji Kodálya (obec­nie klasy koda­lyow­skie pro­wa­dzi Domi­nika Len­ska w szkole nr 1 w Katowicach).

Ad. 2. Prace naukowo-upowszechnieniowe doty­czą badań nad kon­cep­cją Kodálya oraz jej świa­to­wymi adap­ta­cjami, zwłasz­cza pol­ską. Owo­cem tych prac były kon­fe­ren­cje (m.in. w UMFC), udział w sym­po­zjach Inter­na­tio­nal Kodály Society oraz publikacje.

Plany na naj­bliż­sze lata obej­mują kon­ty­nu­owa­nie zajęć i badań we współ­pracy z Insty­tu­tem Kodálya w Kesckémet.

Doro­bek
Wydane zostały:

• w WSiP główne prace o peda­go­gice kodalyowskiej:
  • Zol­tán Kodály i jego peda­go­gika muzyczna (red. M. Jan­kow­ska, W. Jankowski 1990),
  • J. K. Dadak-Kozicka Śpie­wajże mi jako umiesz (pod­ręcz­nik dla stu­den­tów i nauczy­cieli, 1992);
• w STENTORZE pod­ręcz­niki dla klas I-III i prze­wod­niki meto­dyczne dla nauczycieli
  • M. Czar­necka, A. Waluga Roz­śpie­wana szkoła (1995−97)
• w wydaw­nic­twach AMFC/UMFC
  • Zol­tán Kodály O edu­ka­cji muzycz­nej — pisma wybrane. (red. M. Jankowska 2002, we współ­pracy z Węgier­skim Insty­tu­tem Kul­tury w Warszawie
  • mate­riały z kon­fe­ren­cji Koda­lyow­skich, m.in. Inte­gru­jące war­to­ści muzyki, 2002
  • prace o pol­skiej adap­ta­cji i mate­riały meto­dyczne (seria: Peda­go­gika muzyczna Zol­tána Kodálya. Mate­riały źródłowe i opra­co­wa­nia, pod. red. M. Jankowskiej)
  • Ildikó Herboly-Kocsár Naucza­nie poli­fo­nii, har­mo­nii i form w szkole pod­sta­wo­wej, 2005
• arty­kuły w:
  • „Kwar­tal­niku ISME”,
  • „Ruchu Muzycz­nym”,
  • „Wycho­wa­niu Muzycz­nym w Szkole” (numer 3, 2003 poświę­cony w cało­ści pro­ble­ma­tyce kodalyowskiej).

Udział w świa­to­wych Sym­po­zjach Koda­lyow­skich zaowo­co­wał opu­bli­ko­wa­niem arty­ku­łów w „Bul­le­tin of The Inter­na­tio­nal Kodály Society”.

Zespół Carla Orffa

Dzia­łal­ność zespołu orf­fow­skiego polega na:

• orga­ni­zo­wa­niu dwu­dnio­wych semi­na­riów (w for­mie warsz­ta­tów i ewen­tu­al­nie wykła­dów) z udzia­łem peda­goga z zagra­nicy, spe­cja­li­zu­ją­cego się w sys­te­mie wycho­wa­nia muzycz­nego Carla Orffa dla stu­den­tów UMFC oraz osób spoza uczelni (nauczy­cieli, stu­den­tów innych uczelni, itd.) — jeden lub dwa razy w roku,
• jed­no­dnio­wych kur­sów dosko­na­lą­cych, zależ­nie od moż­li­wo­ści, z udzia­łem peda­go­gów z Polski.

Do wzię­cia udziału w semi­na­riach i kur­sach zachę­camy tych wszyst­kich, któ­rzy pro­wa­dzą zaję­cia muzyczne z dziećmi w wieku przed­szkol­nym, w naucza­niu zin­te­gro­wa­nym oraz w kla­sach 4–6, a także osoby pro­wa­dzące dzia­łal­ność peda­go­giczną spoza obszaru muzycz­nego. Uczest­ni­cząc w zaję­ciach będą mogli dosko­na­lić przede wszyst­kim prak­tyczną stronę swej pracy — uroz­ma­icić spo­sób prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści o muzyce, wzbo­ga­cić reper­tuar pio­se­nek, zabaw muzyczno-ruchowych, tań­ców dzie­cię­cych, ludo­wych (pol­skich i innych naro­dów), histo­rycz­nych, roz­sze­rzyć umie­jęt­no­ści pro­wa­dze­nia zespołu instru­men­tów orf­fow­skich, a także wyko­rzy­sta­nia ich w cza­sie lek­cji, poznać pro­po­zy­cje aktyw­nego słu­cha­nia muzyki kla­sycz­nej. Nie­zwy­kle ważne miej­sce zaj­mują także ćwicze­nia twór­cze kształ­tu­jące w wycho­wan­kach postawę twór­czą, umoż­li­wia­jące im eks­pre­sję w róż­nych wymia­rach. Słu­cha­cze otrzy­mają po zaję­ciach mate­riały dydak­tyczne z zajęć w for­mie kopii ksero i płyt z muzyką wyko­rzy­sty­waną w cza­sie zajęć.