MIĘDZYWYDZIAŁOWY ZAKŁAD FORTEPIANU OGÓLNEGO

Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego powstał w 1994 roku z ini­cja­tywy prof. zw. dr hab. Marty Gozdeckiej-Lesz. Pierwszym kierownikiem Zakładu (w latach 1994-2002) była prof. zw. dr hab. Marta Gozdecka-Lesz, następnie (w latach 2002-2014) funkcję tę pełniła prof. UMFC dr hab. Małgorzata Szpinalska. Od 1 grudnia 2014 do 31 sierpnia 2016 roku funkcję kierownika Zakładu pełnił prof. UMFC dr hab. Marcin Tadeusz Łukaszewski. Obecnie, od 1 października 2016 roku funkcję tę pełni prof. UMFC dr hab. Maria Gabryś.

Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego jest jednostką, do której przynależą nauczyciele akademiccy prowadzący zajęcia z przedmiotu „fortepian ogólny” (fortepian, fortepian z nauką akompaniamentu, nauka akompaniamentu z czytaniem a vista), głównie na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca, a także pianiści-akompaniatorzy w klasach dyrygentury chóralnej. Członkowie Zakładu, poza pracą na terenie Uczelni, prowadzą aktywną działalność artystyczną i naukową, występując na koncertach solowych, kameralnych i z orkiestrą w kraju i za granicą. Są również laureatami licznych i zróżnicowanych nagród krajowych i międzynarodowych. Członkowie Zakładu współpracują również z innymi Wydziałami UMFC w Warszawie i w Białymstoku.

Z Zakładem współpracowali, ucząc dawniej fortepianu ogólnego lub pełniąc funkcję akompaniatorów, następujący artyści-pedagodzy: prof. Stanisława Raube (wieloletni pracownik Wydziału V, znana w polskim środowisku muzycznym jako autorka szeregu cennych redakcji utworów fortepianowych dla wydawnictw Czytelnik i PWM), prof. Szabolcs Esztényi, prof. Kazimierz Gierżod, prof. Anna Jastrzębska-Quinn, a także: Małgorzata Bisińska-Pawińska, Wojciech Kaleta, Andrzej Korybutiak, dr Kacper Miklaszewski, Antonina Paciorkiewicz-Dutkiewicz, Teresa Rosłoń-Esztényi, Ramiro Sanjines, Regina Stańczyk-Szczepańska, Magdalena Wajzner-Barska, Tadeusz Wituski. Z Międzywydziałowym Zakładem Fortepianu Ogólnego współpracowali również pedagodzy Wydziału Instrumentalno-Pedagogicznego UMFC w Białymstoku: Andrzej Czemiel, Barbara Idźkowska, Inga Kozłowska-Ligaj, Grażyna Orysiak, Barbara Wyszczelska, Elżbieta Uss-Jońska.

W roku 1996, pod szyldem Zakładu, zaini­cjo­wane zostały konkursy wykonawcze dla pianistów na ówczesnym Wydziale Wychowania Muzycznego (obec­nie Wydział Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca) dla stu­den­tów skła­da­ją­cych egza­min koń­cowy z przed­miotu „for­te­pian ogólny”. Zorganizowany w 1999 r. Międzyuczelniany Konkurs Miniatura Fortepianowa wywodził się pośrednio z organizowanych na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca konkursów dla studentów kończących zajęcia z przedmiotu „fortepian ogólny”. Odbywały się one w latach 1996 i 1997. Inicjatorką powołania konkursu była prof. Marta Gozdecka-Lesz.

I Międzyuczelniany Konkurs Miniatura Fortepianowa odbył się 6 marca 1999 r. w AMFC w Warszawie. Jury w składzie: prof. Regina Smendzianka – przewodnicząca, prof. Marta Gozdecka-Lesz, prof. UMFC Małgorzata Szpinalska, st. wykł. Urszula Gątkowska-Węgrzyn, ad. Marzena Szczepańska-Modrzejewska, przyznało trzy równorzędne nagrody, które zdobyli studenci AMFC w Warszawie: Marek Fronc, Jakub Lenarczyk, Paulina Stefanowicz (otrzymała również nagrodę za najlepsze wykonanie utworu Fryderyka Chopina), a także dwa wyróżnienia, które otrzymali: Maria Kamoda (z Akademii Muzycznej w Krakowie) oraz Piotr Spoz (z AMFC w Warszawie).

II Międzyuczelniany Konkurs Miniatura Fortepianowa odbył się 9 grudnia 2000 r. w AMFC w Warszawie. Jury w składzie: prof. Marta Gozdecka-Lesz – przewodnicząca, st. wykł. Urszula Gątkowska-Węgrzyn, prof. Ryszard Hałaciński, prof. UMFC Małgorzata Szpinalska, ad. Marzena Szczepańska-Modrzejewska, przyznało trzy równorzędne nagrody, które zdobyli studenci AMFC w Warszawie: Renata Hajnos, Wojciech Marzec, Aldona Nawrocka. Przyznano także sześć wyróżnień (Katarzyna Kuligowska, Sabina Kołodziej, Renata Janos, Maria Kamoda, Magdalena Malec, Barbara Guran) oraz dwie nagrody za wykonanie utworu Fryderyka Chopina (Puchar Rektora: Tatiana Kluczok z Akademii Muzycznej we Wrocławiu, nagroda Międzynarodowej Fundacji im. Fryderyka Chopina: Maria Kamoda z Akademii Muzycznej w Krakowie).

Oba konkursy (w roku 1999 i 2000) zostały objęte honorowym patronatem Rektora AMFC. Fundatorami nagród byli m.in.: Międzynarodowa Fundacja im. Fryderyka Chopina, Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, Ministerstwo Kultury, Biblioteka Narodowa, Wydawnictwa Ars Polona i Arkady, Rektor AMFC, Prezes NBP.

Poza wspomnianymi powyżej konkursami studenci AMFC brali również udział w innych konkursach adresowanych do studentów, dla których fortepian nie jest przedmiotem głównym, np. „Wiosenne Spotkania Przy Fortepianie, Kraków 2012”, organizowane przez Zespół Fortepianu Obowiązkowego Akademii Muzycznej w Krakowie. Studenci: Marta Moneta (specjalność: dyrygentura chóralna, klasa fortepianu prof. UMFC Ireny Protasewicz) oraz Damian Skowroński (specjalność: muzyka kościelna, klasa fortepianu prof. UMFC Ireny Protasewicz) zdobyli wyróżnienie w kategorii: fortepian na 4 ręce i na 2 fortepiany na konkursie pianistycznym II Wiosenne Spotkania Przy Fortepianie w Akademii Muzycznej w Krakowie (2014), a studentka Katarzyna Karbownik (specjalność: prowadzenie zespołów muzycznych, klasa fortepianu prof. UMFC Ireny Protasewicz) uzyskała III miejsce (w kategorii fortepian solo) na konkursie pianistycznym III Wiosenne Spotkania Przy Fortepianie w Akademii Muzycznej w Krakowie (2014). Ponadto, studentka Katarzyna Karbownik podjęła dalsze studia pianistyczne na Wydziale Instrumentalno-Pedagogicznym UMFC w Białymstoku (2015), a także wzięła udział w koncercie monograficznym Romualda Twardowskiego (29 listopada 2015, Sala Koncertowa UMFC), grając z orkiestrą Mały koncert tego kompozytora. Justyna Abramczyk (specjalność prowadzenie zespołów muzycznych, z klasy fortepianu dr hab. Marii Gabryś, prof. UMFC) i Bartosz Krajewski (specjalność dyrygentura chóralna, z klasy fortepianu dr. hab. Marcina T. Łukaszewskiego, prof. UMFC), tworzący duet fortepianowy, zdobyli w 2017 r. II nagrodę (pierwszej nie przyznano) na XIV Międzynarodowym Konkursie Študentská umelecká činnosť, zorganizowanym przez Katedrę Muzyki (Wydział Pedagogiki) na Katolickim Uniwersytecie w Rużomberku (Słowacja). Z kolei Karolina Silkina, z klasy fortepianu st. wykł. Hanny Stankiewicz-Jóźwickiej, w tym samym roku uzyskała I nagrodę podczas I Międzyuczelnianych Konfrontacji Fortepianu Alternatywnego w Akademii Muzycznej w Krakowie.

Studenci klas for­te­pianu brali udział w licz­nych kon­cer­tach i audy­cjach na tere­nie Uczelni oraz poza nią, m.in. w Kościele Śro­do­wisk Twórczych, wielokrotnie w Sali Kameralnej DS „Dziekanka” w Warszawie, w Muzeum Tyflologicznym / Tyflogaleria Polskiego Związku Niewidomych (studenci prof. zw. dr hab. Marty Gozdeckiej-Lesz, st. wykł. dr Aleksandry Kowalik-Burdzy), wystąpili również jako soliści w koncercie organizowanym przez prorektora UMFC prof. dr hab. Ewę Iżykowską-Lipińską dla Ambasady Azerbejdżanu, grając muzykę oryginalną, dostarczoną przez ambasadę (studenci prof. UMFC dr hab. Małgorzaty Szpinalskiej). Pro­fil audy­cji stu­denc­kich był wzbo­ga­cany poezją, tań­cem kla­sycz­nym, zagad­kami muzycz­nymi oraz eks­po­zy­cją gra­fik i obra­zów studentów war­szaw­skiej Akademii Sztuk Pięknych.

W styczniu 2017 r. Zakład był organizatorem koncertu monograficznego utworów Mariana Sawy (1937-2005) z okazji 80. rocznicy jego urodzin.

Z inicjatywy prof. UMFC dr hab. Małgorzaty Szpinalskiej Zakład współpracuje z Sekcją Fortepianu Ogólnego Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we Wrocławiu (kierownik: dr Marzena Szczepańska-Butler), biorąc udział w wymiennych koncertach.

Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego prowadzi również działalność naukową. Pod szyldem MZFO opublikowano pięć zeszytów naukowych, wydanych przez Wydawnictwo AMFC. W zeszytach tych ogłosili swoje artykuły głównie pracownicy Zakładu, a tematyka tekstów dotyczyła w przeważającej mierze zagadnień nauczania gry fortepianowej w zakresie przedmiotu „fortepian ogólny”. Wykaz ogłoszonych artykułów ilustruje poniższe zestawienie:

Cztery spojrzenia na zawodową aktywność pianisty, Zeszyt Naukowy nr 32, red. nauk. M. Gozdecka, Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego, Wydawnictwo AMFC, Warszawa 1995:

O nas, o naszej pracy i związanych z nią problemach, Zeszyt Naukowy nr 34, red. nauk. M. Gozdecka-Lesz, Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego, Wydawnictwo AMFC, Warszawa 1997:

Kilka przemyśleń znad klawiatury fortepianu, Zeszyt Naukowy nr 39, red. nauk. M. Gozdecka-Lesz, Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego, Wydawnictwo AMFC, Warszawa 1998:

Forte i piano. O fortepianie ogólnym, Zeszyt Naukowy nr 48, red. nauk. M. Gozdecka-Lesz, Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego, Wydawnictwo AMFC, Warszawa 2000:

Fortepian – instrument na całe życie, Zeszyt Naukowy nr 51, red. nauk. M. Gozdecka-Lesz, Międzywydziałowy Zakład Fortepianu Ogólnego, Wydawnictwo AMFC, Warszawa 2001:

Podstawową działalnością Zakładu Fortepianu Ogólnego jest sprawowanie opieki nad procesem dydaktycznym w zakresie nauki gry na fortepianie. Na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca zajęcia z fortepianu obowiązują na wszystkich kierunkach kształcenia. Ze względu na zróżnicowaną strukturę Wydziału również nauka gry na fortepianie jest dostosowana do potrzeb studentów danej specjalności lub kierunku. Programy nauczania (obecnie KRK) były wielokrotnie modyfikowane, dostosowywane do potrzeb zmieniających się przepisów dotyczących szkolnictwa wyższego. Od początku dzia­łal­no­ści Zakładu do roku 2002 zostały również uak­tu­al­nione pro­gramy naucza­nia przed­miotu „for­te­pian ogólny” dla poszcze­gól­nych wydzia­łów.

Zarówno audy­cje stu­denc­kie, jak i kon­kursy mają na celu uak­tyw­nie­nie stu­den­tów, inte­gra­cję śro­do­wi­ska aka­de­mic­kiego, pod­nie­sie­nie poziomu naucza­nia, a w kon­se­kwen­cji zwięk­sze­nie pre­stiżu przed­miotu „for­te­pian ogólny”.

Marcin Tadeusz Łukaszewski

Pracownicy Zakładu

Pedagodzy współpracujący z Zakładem


ostatnia modyfikacja: 10/07/2017