KATEDRA KOMPOZYCJI

Nauka kom­po­zy­cji poja­wiła się po raz pierw­szy w war­szaw­skiej Szkole Muzyki i Sztuki Dra­ma­tycz­nej (1816), w któ­rej w 1821 roku wykłady z teo­rii kom­po­zy­cji muzycz­nej roz­po­czął Józef Elsner, będący jed­no­cze­śnie rek­to­rem Insty­tutu Muzyki i Dekla­ma­cji tej szkoły. W 1826 roku kom­po­zy­cji uczyło się już 11 osób, wśród nich Fry­de­ryk Cho­pin. Absol­wen­tami Szkoły byli wów­czas m.in.: Ignacy Dobrzyń­ski, August Freyer, Tomasz Nidecki — znani póź­niejsi kompozytorzy.

W 1863 r. z Insty­tu­tem Muzycz­nym, któ­rego dyrek­to­rem został Apo­li­nary Kąt­ski, zaczął współ­pra­co­wać Sta­ni­sław Moniuszko, obej­mu­jąc klasę kon­tra­punktu i kom­po­zy­cji oraz har­mo­nii i instru­men­ta­cji. Dzie­sięć lat póź­niej (1872) roz­po­czął naucza­nie Wła­dy­sław Żeleń­ski (har­mo­nia i kon­tra­punkt), a od 1888 roku Zyg­munt Noskow­ski (kon­tra­punkt, kom­po­zy­cja, orkie­stra) — wcze­śniej­szy absol­went (1863) tejże uczelni.

Grono pro­fe­so­rów Insty­tutu nad­zo­ro­wało mery­to­ryczną stronę naucza­nia, co sta­nowi główny cel pracy obec­nych katedr. Podobny do przy­szłych katedr cha­rak­ter nosiła Rada Peda­go­giczna (Komi­tet Wyko­naw­czy, Wydział Wyko­naw­czy) War­szaw­skiego Insty­tutu Muzycz­nego (1888−1903), zaj­mu­jąca się wszyst­kimi kie­run­kami kształ­ce­nia, wśród któ­rych Gustaw Rogul­ski (har­mo­nia, kon­tra­punkt) — uczeń Hec­tora Ber­lioza — repre­zen­to­wał dzie­dzinę kompozycji.

W latach 90. XIX wieku Insty­tut mógł się poszczy­cić tak wybit­nymi absol­wen­tami kom­po­zy­cji, jak: Hen­ryk Mel­cer, Mika­lo­jus Kon­stan­ti­nas Čiur­lio­nis (kom­po­zy­tor litew­ski), Mie­czy­sław Kar­ło­wicz, Ludo­mir Różycki, Tade­usz Joteyko, Mie­czy­sław Kazuro, Antoni Sza­łow­ski, Apo­li­nary Szeluto.

W powo­ła­nym w 1919 roku Kon­ser­wa­to­rium Muzycz­nym (dekret pod­pi­sali: Józef Pił­sud­ski, Ignacy Jan Pade­rew­ski — jako pre­mier i Zenon Prze­smycki “Miriam” — jako Mini­ster Kul­tury i Sztuki) klasę kom­po­zy­cji pro­wa­dził (aż do śmierci w 1925) Roman Stat­kow­ski, a jego absol­wen­tami byli, m.in.: Jan Makla­kie­wicz, Piotr Per­kow­ski, Kazi­mierz Wił­ko­mir­ski, Jerzy Lefeld. Następ­nie klasę kom­po­zy­cji objęli: Hen­ryk Mel­cer, Piotr Rytel, Witold Mali­szew­ski, Karol Szy­ma­now­ski (przez krótki, ale zna­czący, okres był dyrek­to­rem Kon­ser­wa­to­rium, a potem rek­to­rem Wyż­szej Szkoły Muzycz­nej), Kazi­mierz Sikor­ski, Wła­dy­sław Racz­kow­ski, Ludo­mir Różycki. W gro­nie kom­po­zy­to­rów uczą­cych w Kon­ser­wa­to­rium zna­leźli się ponadto: Jerzy Lefeld, Sta­ni­sław Kazuro, Sta­ni­sław Nie­wia­dom­ski, Juliusz Wer­theim, Michał Surzyń­ski, Jan Makla­kie­wicz, Grze­gorz Fitel­berg, Euge­niusz Moraw­ski, Kazi­mierz Wił­ko­mir­ski. Część z nich uczyła takich przed­mio­tów warsz­tatu kom­po­zy­tor­skiego, jak: instru­men­ta­cja, kon­tra­punkt, czy­ta­nie par­ty­tur, instru­men­to­znaw­stwo. W sumie ta liczna grupa sta­no­wiła trzon peda­go­gów kie­runku kom­po­zy­cja, decy­du­ją­cych o jego kształ­cie, a więc peł­nią­cych rolę obec­nej Kate­dry Kompozycji.

W wyniku reor­ga­ni­za­cji w 1932 r. w Pań­stwo­wym Kon­ser­wa­to­rium Muzycz­nym ukon­sty­tu­owana została orga­ni­za­cja wydzia­łowa, w któ­rej Wydział I two­rzyły dwa kie­runki: kom­po­zy­cja i teo­ria muzyki, a peda­go­dzy wydziału sta­no­wili jego Radę. Jej przed­sta­wi­ciele wcho­dzili w skład Rady Naukowo-Artystycznej będą­cej naczelną wła­dzą całej uczelni. Rada Wydziału I była tym samym wyraź­nym poprzed­ni­kiem Kate­dry. Do grona absol­wen­tów kom­po­zy­cji w tym cza­sie nale­żały 32 osoby, w tym: Gra­żyna Bace­wi­czówna, Maria Dzie­wul­ska, Jan Ekier, Tomasz Kie­se­wet­ter, Ste­fan Kisie­lew­ski, Witold Luto­sław­ski, Jan Adam Makla­kie­wicz, Artur Malaw­ski, Andrzej Panuf­nik, Piotr Per­kow­ski, Antoni Sza­łow­ski. Po II woj­nie świa­to­wej kom­po­zy­tor i peda­gog Sta­ni­sław Kazuro zor­ga­ni­zo­wał ponow­nie war­szaw­ską uczel­nię muzyczną, która w 1946 r. uzy­skała miano Pań­stwo­wej Wyż­szej Szkoły Muzycz­nej. Jej pierw­szym z czte­rech był Wydział Kom­po­zy­cji, Dyry­gen­tury i Teo­rii Muzyki. W 1957 r. po reor­ga­ni­za­cji PWSM ilość wydzia­łów wzro­sła do sze­ściu, a ponadto powo­łano sze­reg katedr, w tym Kate­drę Kom­po­zy­cji kie­ro­waną przez Tade­usza Sze­li­gow­skiego. W roku 1962 uczel­nia zyskała sta­tus aka­de­micki, a imię oraz nazwę Aka­de­mia Muzyczna im. Fry­de­ryka Cho­pina — przy­jęła w 1979 roku. Od roku 2008 nosi nazwę Uni­wer­sy­tet Muzyczny Fry­de­ryka Cho­pina. Kie­row­ni­kami Kate­dry (od chwili jej utwo­rze­nia w 1957) byli profesorowie:

Od 1 paź­dzier­nika 2004 r. kie­row­ni­kiem Kate­dry jest Zbi­gniew Bagiński.

Kate­dra Kom­po­zy­cji jest jed­nostką Wydziału I Kom­po­zy­cji, Dyry­gen­tury i Teo­rii Muzyki i wraz z Kate­drą Dyry­gen­tury wcho­dzi w skład Insty­tutu Kom­po­zy­cji i Dyry­gen­tury Sym­fo­nicz­nej. Sku­pia wybit­nych kom­po­zy­to­rów pol­skich, któ­rych dzia­łal­ność twór­cza zaowo­co­wała licz­nymi suk­ce­sami na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej. Człon­ko­wie Kate­dry Kom­po­zy­cji zaj­mują się pracą arty­styczną, naukową i dydak­tyczną, przy­go­to­wu­jąc przy­szłych twór­ców muzyki. Celem stu­diów jest zdo­by­cie przez stu­den­tów wszech­stron­nego zasobu wie­dzy i umie­jęt­no­ści z zakresu warsz­tatu kom­po­zy­tor­skiego, ze szcze­gól­nym uwzględ­nie­niem współ­cze­snych tech­nik kom­po­zy­tor­skich. Kate­dra Kom­po­zy­cji sta­nowi teren pod­no­sze­nia kwa­li­fi­ka­cji jej człon­ków, dosko­na­le­nia metod naucza­nia, wymiany doświad­czeń arty­stycz­nych, peda­go­gicz­nych z innymi uczel­niami i środo­wi­skami arty­stycz­nymi oraz prac naukowo-badawczych w zakre­sie sze­roko poję­tych metod kom­po­zy­cji, form wyrazu muzyki tra­dy­cyj­nej oraz współ­cze­snej, w tym szcze­gól­nie pol­skiej. Kate­dra Kom­po­zy­cji odpo­wie­dzialna jest za grupę przed­mio­tów pro­wa­dzo­nych zarówno na Wydziale I, jak i na innych Wydzia­łach, takich, jak: Kom­po­zy­cja, Har­mo­nia, Ćwicze­nia z har­mo­nii, Kon­tra­punkt, Instru­men­ta­cja, Instru­men­to­znaw­stwo, Czy­ta­nie par­ty­tur, Współ­cze­sne tech­niki kom­po­zy­tor­skie, Muzyka elek­tro­niczna. Od 1945 r. klasy kom­po­zy­cji pro­wa­dzili pro­fe­so­ro­wie: Tade­usz Sze­li­gow­ski, Kazi­mierz Sikor­ski, Jan Makla­kie­wicz, Piotr Rytel, Bole­sław Woy­to­wicz, Piotr Per­kow­ski, Tade­usz Baird, Andrzej Dobro­wol­ski, Witold Rudziń­ski, Tade­usz Pacior­kie­wicz, Wło­dzi­mierz Kotoń­ski, Zbi­gniew Rudziń­ski, Marian Bor­kow­ski, a obec­nie pro­wa­dzą je: Krzysz­tof Bacu­lew­ski, Zbi­gniew Bagiń­ski, Mar­cin Bła­że­wicz, Zyg­munt Krauze i Sta­ni­sław Moryto. Od 1990 r. ramach Kate­dry Kom­po­zy­cji działa powo­łane przez Wło­dzi­mie­rza Kotoń­skiego Stu­dio Muzyki Kom­pu­te­ro­wej. W 1999 r. z ini­cja­tywy Mariana Bor­kow­skiego zostały utwo­rzone nastę­pu­jące pra­cow­nie spe­cja­li­styczne: Współ­cze­snych Tech­nik Kom­po­zy­tor­skich (kie­row­nik: Zbi­gniew Bagiń­ski), Instru­men­ta­cji i instru­men­to­znaw­stwa (Mar­cin Bła­że­wicz), Muzyki Pol­skiej XX/XXI wieku (Ali­cja Gronau-Osińska), Kon­tra­punktu (Paweł Łuka­szew­ski).

Od 1999 r., dzięki ini­cja­ty­wie Mariana Bor­kow­skiego, odby­wają się:

Kate­dra orga­ni­zuje także wykłady otwarte z udzia­łem zapro­szo­nych gości z zagra­nicy (Japo­nia, Korea, USA, Kanada, Niemcy, Szwaj­ca­ria, Chile, Rumu­nia) i z kraju, w tym także człon­ków Kate­dry Kom­po­zy­cji, a także sesje naukowo-artystyczne poświę­cone twór­czo­ści wybit­nych pol­skich i obcych kom­po­zy­to­rów (Kazi­mierz Sikor­ski — 1995, Fran­ci­szek Schu­bert — 1997, Feliks Nowo­wiej­ski — 1998, Piotr Per­kow­ski — 2001, Witold Rudziń­ski — 2003). W 2004 roku uro­czy­ście obcho­dzono 70-lecie uro­dzin prof. Mariana Bor­kow­skiego. Z tej oka­zji odbył się także Kon­cert Jubi­le­uszowy „Pro­fe­so­rowi Bor­kow­skiemu — Ucznio­wie”. W 2008 — Jubi­le­usz 50-lecia pracy twór­czej i 40-lecia pracy peda­go­gicz­nej Pro­fe­sora Mariana Bor­kow­skiego. Kate­dra publi­kuje mate­riały z sesji, wydaje książki z zakresu ana­lizy muzyki współ­cze­snej, tech­nik kom­po­zy­tor­skich, este­tyki muzycz­nej, wyko­naw­stwa muzyki współ­cze­snej. Od 2000 r. siłami Kate­dry Kom­po­zy­cji pro­wa­dzone są dwu­let­nie Pody­plo­mowe Stu­dia Kom­po­zy­cji (2000−2008 kie­row­nik prof. Marian Bor­kow­ski, od 2008 — kie­row­nik ad. dr hab. Ali­cja Gronau-Osińska). Obec­nie w UMFC pra­cuje ok. 30 kom­po­zy­to­rów, któ­rych życie i doro­bek ujęte zostały w Alma­na­chu Kom­po­zy­to­rów Aka­de­mii Muzycz­nej im. F. Cho­pina w War­sza­wie (red. A. Gronau-Osińska). Waż­nym spraw­dzia­nem roz­woju talentu stu­diu­ją­cej mło­dzieży są Kon­certy Kom­po­zy­tor­skie poszcze­gól­nych klas kom­po­zy­cji oraz doroczny Kon­cert Muzyki Elek­tro­aku­stycz­nej obej­mu­jący prace wyko­nane w Stu­dio Muzyki Elektronicznej.

Człon­ko­wie Kate­dry Kompozycji

Osoby współ­pra­cu­jące z Kate­drą Kompozycji


ostatnia modyfikacja: 10/05/2012