prof. Antoni Wit

dyry­gent, pro­fe­sor sztuk muzycznych

Kra­ko­wia­nin z pocho­dze­nia. W mie­ście uro­dze­nia otrzy­mał roz­le­głe wykształ­ce­nie ogólne i arty­styczne. Stu­dio­wał w Pań­stwo­wej Wyż­szej Szkole Muzycz­nej w Kra­ko­wie na Wydziale Kom­po­zy­cji, Teo­rii i Dyry­gen­tury. W roku 1967 ukoń­czył dyry­gen­turę w kla­sie Hen­ryka Czyża, uzy­sku­jąc dyplom z odzna­cze­niem i sto­pień magi­stra sztuki. Stu­dio­wał też kom­po­zy­cję u Krzysz­tofa Pen­de­rec­kiego. Rów­no­le­gle kształ­cił się na Wydziale Prawa Uni­wer­sy­tetu Jagiel­loń­skiego, gdzie w roku 1969 otrzy­mał sto­pień magi­stra prawa. Edu­ka­cję muzyczną pogłę­bił w pary­skiej Ecole Nor­male de Musi­que (u Pierre Dervaux) i u Nadii Boulan­ger (1967−68). W Tan­gle­wood (Mass.) dosko­na­lił warsz­tat u mistrzów batuty tej miary co Sta­ni­sław Skro­wa­czew­ski i Seiji Ozawa (1973).

Debiut dyry­gencki Anto­niego Wita miał miej­sce w cza­sach stu­diów, w Pań­stwo­wej Fil­har­mo­nii w Kra­ko­wie (1964). Karierę muzyczną roz­po­czął w war­szaw­skiej Fil­har­mo­nii Naro­do­wej jako asy­stent Witolda Rowic­kiego (1967−69). W roku 1968 po raz pierw­szy dyry­go­wał orkie­strą Fil­har­mo­nii Naro­do­wej za gra­nicą (we Francji).

Zna­czą­cym momen­tem w bio­gra­fii arty­stycz­nej był udział w roku 1971 w pre­sti­żo­wym Mię­dzy­na­ro­do­wym Kon­kur­sie Dyry­genc­kim Her­berta von Kara­jana w Ber­li­nie, na któ­rym zdo­był drugą nagrodę. Dwa lata póź­niej asy­sto­wał Her­ber­towi von Kara­ja­nowi na Festi­walu Wiel­ka­noc­nym w Sal­zburgu. W okre­sie tym był eta­to­wym dyry­gen­tem Fil­har­mo­nii Poznań­skiej (1970−72), współ­pra­co­wał z Teatrem Wiel­kim w War­sza­wie (od 1970, m.in. pre­miery Cyru­lika sewil­skiego i Tra­viaty), następ­nie z Teatrem Muzycz­nym w Malmö (od 1974, pre­miery: Aida i Con­sul). Kie­ro­wał też reali­za­cją Halki w tokij­skiej NHK (1975) i w Teatro Verdi w Trie­ście (1982).

Pierw­sze sta­no­wi­sko dyrek­tora arty­stycz­nego otrzy­mał w roku 1974 w Fil­har­mo­nii Pomor­skiej. Trzy lata póź­niej objął funk­cję dyrek­tora arty­stycz­nego i pierw­szego dyry­genta Orkie­stry i Chóru PRiTV w Kra­ko­wie. Z zespo­łem tym odbył wiele podróży zagra­nicz­nych, doko­nał nagrań archi­wal­nych i pra­wy­ko­nań (m.in. K. Pen­de­rec­kiego: Lacri­mosa, Agnus Dei, Te Deum).

Dyrek­to­rem WOSPRiTV w Kato­wi­cach został w roku 1983 i przez sie­dem­na­ście lat odpo­wia­dał za kształt arty­styczny tego zespołu. Pro­wa­dził WOSPR pod­czas licz­nych tour­nées arty­stycz­nych do Nie­miec, Bel­gii, Fran­cji, Danii, Fin­lan­dii, Włoch, Hisz­pa­nii, Szwaj­ca­rii, Jugo­sła­wii, Wiel­kiej Bry­ta­nii, USA, Hong­kongu, Korei, Taiwanu, Bra­zy­lii… (91 wyjaz­dów, 352 kon­certy). Pod dyrek­cja Anto­niego Wita zespół nagrał 96 płyt. Utrwa­lone zostały m.in. sym­fo­nie Czaj­kow­skiego, Mah­lera, Schu­manna, Pen­de­rec­kiego; kon­certy for­te­pia­nowe Brahmsa, Czaj­kow­skiego, Pade­rew­skiego, Pro­ko­fiewa, Rach­ma­ni­nowa; poematy sym­fo­niczne Liszta, Sme­tany, Straussa; utwory Górec­kiego i Kilara, Sym­fo­nia Turan­ga­lila Mes­sia­ena, wszyst­kie dzieła orkie­strowe Witolda Luto­sław­skiego (9 CD). Płyty wydały takie wytwór­nie, jak Naxos, EMI-HMV, CBS, Came­rata Tokyo, NVC Arts, Pony Canyon, Pol­skie Nagra­nia, Wifon, EBS Recor­dings. Dla archi­wum Pol­skiego Radia zespół utrwa­lił 183 utwory (60 godzin muzyki). Z orkie­strą NOSPR Antoni Wit nie roz­stał się do dzi­siaj — w sezo­nie 2000/2001 peł­nił funk­cje jej pierw­szego dyry­genta. Pro­wa­dził wów­czas kato­wic­kich sym­fo­ni­ków m.in. w cza­sie pro­mi­nent­nych kon­cer­tów na paru festi­wa­lach we Fran­cji (“La Roque d’Anthéron”), Niem­czech (Bad Hers­feld), Liba­nie (Al Bustan, Bej­rut) i pod­czas waż­nych imprez muzycz­nych w kraju.

Przez cztery lata Antoni Wit był zwią­zany z Orqu­esta Filar­mó­nica de Gran Cana­ria (w Las Pal­mas) jako jej dyrek­tor muzyczny (1987−88), a następ­nie pierw­szy dyry­gent gościnny (1989−92). Od 1 stycz­nia 2002 pia­stuje sta­no­wi­sko dyrek­tora naczel­nego i arty­stycz­nego Fil­har­mo­nii Naro­do­wej w Warszawie.

Jako dyry­gent wystę­po­wał w naj­waż­niej­szych ośrod­kach muzycz­nych świata. Na impo­nu­jący doro­bek arty­styczny zło­żyło się ponad pół­tora tysiąca kon­cer­tów z reno­mo­wa­nymi zespo­łami sym­fo­nicz­nymi i ope­ro­wymi (ponad 150 zespołów).

Obszerna lista zespo­łów obej­muje mię­dzy innymi:

Ber­li­ner Phil­har­mo­ni­ker, Phil­har­mo­nia Orche­stra Lon­don, Sta­at­ska­pelle Dres­den, Tokyo Sym­phony Orche­stra, Orche­stra del Teatro Verdi, Trie­ste; RAI: Roma, Milano, Torino; La Fenice Orche­stra, Vene­zia; Teatro di Genova, Teatro Comu­nale di Bolo­gna, RSO Ber­lin, WDR Köln, SDR Stut­t­gart, NDR Ham­burg, Orche­ster der Beetho­ven­halle, Bonn; Dresd­ner Phil­har­mo­nie, Tam­pere Phil­har­mo­nic , , Tivoli Sym­fo­nior­ke­ster, Kopen­haga; Malmö Sym­foni Orke­ster, Radio Fil­har­mo­nisch Orkest, Hilver­sum; Bour­ne­mo­uth Sym­phony Orche­stra, BBC Sym­phony Orche­stra Lon­don, Royal Phil­har­mo­nic Orche­stra, The Lon­don Phil­har­mo­nic Orche­stra, BBC Scot­tish Sym­phony Orche­stra, BBC Welsh Sym­phony Orche­stra, Orche­stra Phil­har­mo­ni­que de Stras­bo­urg, Opéra de Mar­se­ille, Zagreb Phil­har­mo­nic, Orche­stra dell’Accademia Nazio­nale di Santa Ceci­lia, Roma; Orqu­estra Ciu­tat de Bar­ce­lona, Orche­sta Nacio­nal de Espańa, Orqu­esta Sin­fó­nica del Prin­ci­pado de Astu­rias, Orqu­esta Sin­fó­nica de Bil­bao, Istan­bul State Sym­phony Orche­stra, Jeru­sa­lem Sym­phony Orche­stra, Kyoto Sym­phony Orche­stra, Ton­kün­stle­ror­che­ster in Wien, Orche­stre Natio­nal de Bel­gi­que, Orqu­esta Nacio­nal de México, Tonhalle-Orchester Zürich, Ber­gen Phil­har­mo­nic, Radio Sym­fo­nie de Astu­rias, Orqu­esta Sin­fó­nica de Tene­rife, Kan­sai Phil­har­mo­nic (Osaka), Bam­ber­ger Sym­pho­ni­ker, Natio­nal Sym­phony Orche­stra (Dublin), Buda­pest Festi­val Orche­stra, Orche­stre Sym­pho­ni­que de Mont­real, Orche­stre Phil­har­mo­ni­que du Luxem­bo­urg, MDR — Sin­fo­nie­or­che­ster Leipzig.]

Wśród wybit­nych inter­pre­ta­cji Anto­niego Wita są świa­towe pra­wy­ko­na­nia muzyki polskiej:

• 1974 Jan Olesz­kie­wicz — Con­certo grosso (Warszawa)
• 1980 Krzysz­tof Pen­de­recki — Te Deum (Sandomierz)
• 1980 Krzysz­tof Pen­de­recki — Lacri­mosa (Kra­ków)
• 1981 Krzysz­tof Pen­de­recki — Agnus Dei (Warszawa)
• 1982 Bro­ni­sław K. Przy­byl­ski — A Var­so­vie (Graz)
• 1983 Woj­ciech Kilar — Vic­to­ria (Kato­wice)
• 1983 Alek­san­der Lasoń — Moun­ta­ins (War­szawa)
• 1984 Woj­ciech Kilar — Ange­lus (Kato­wice)
• 1990 Woj­ciech Kilar — Pre­lu­dium cho­ra­łowe (Katowice)
• 1993 Krzysz­tof Meyer — Caril­lon (Flens­burg)
• 1994 Jacek Doma­gała — Cho­ra­lis (Ber­lin)
• 1994 Sta­ni­sław Kru­po­wicz — Fin de siécle (Warszawa)
• 1995 Paweł Szy­mań­ski — Kon­cert for­te­pia­nowy (Paris)
• 1995 Wło­dzi­mierz Kotoń­ski — Sym­fo­nia Nr 1 (Warszawa)
• 1996 Euge­niusz Kna­pik — La liberta chiama la liberta (Warszawa)
• 1996 Tade­usz Wie­lecki — “Id” for orche­stra (Warszawa)
• 1996 Andrzej Dzia­dek — Impres­sion (Kato­wice)
• 1996 Euge­niusz Kna­pik — Up into the Silence (Kopenhaga)
• 2002 Krzysz­tof Meyer — Con­certo for Cla­ri­nette (Duisburg)
• 2002 Maciej Jabłoń­ski — Sym­phony Nr 4 (Warszawa)

Kre­acje arty­styczne dyry­genta, utrwa­lone na ponad stu pły­tach liczą­cych się wytwórni, zyskały wysoką ocenę odbior­ców, co potwier­dzają liczne nagrody i wyróż­nie­nia, któ­rymi muzyk został uhonorowany.

Nagrody i wyróżnienia:

Arty­styczne

• 1982 — nagroda ZKP za cało­kształt działalności
• 1983 — nagroda prze­wod­ni­czą­cego Komi­tetu do spraw Radia i Tele­wi­zji za wybitne doko­na­nia arty­styczne 1984, 1996 — nagrody „Orfe­usz” Sek­cji Kry­ty­ków SPAM za naj­lep­sze wyko­na­nie muzyki pol­skiej na Festi­walu “War­szaw­ska Jesień”
• 1985 — wyróż­nie­nie kry­tyki angiel­skiej za płytę Sta­bat Mater Karola Szy­ma­now­skiego (płyta roku — nagra­nie EMI)
• 1987 — nagroda prze­wod­ni­czą­cego Komi­tetu do spraw Radia i Tele­wi­zji za popu­la­ry­za­cję muzyki na ante­nie TVP oraz osią­gnię­cia w pracy arty­stycz­nej z WOSPRiTV
• 1991 — nagroda Pre­zy­denta Mia­sta Kato­wice „za wybitne osią­gnię­cia arty­styczne i roz­sła­wia­nie Kato­wic w świecie”
• 1992 — nagroda Tele­wi­zji Kato­wice „za twór­czą współpracę”
• 1993 — nagroda “Dia­pa­son d’Or” i “Grand Prix du Disque de la Nouvelle Aca­démie du Disque ’92″ za nagra­nie kom­pletu kon­cer­tów for­te­pia­no­wych Ser­giu­sza Pro­ko­fiewa (dla firmy Naxos)
• 1996 — “Dia­pa­son d’Or” i “Grand Prix du Disque” za CD z muzyką Witolda Lutosławskiego
• 1998 — „Dia­men­towa Batuta” — nagroda indy­wi­du­alna od Zarządu Pol­skiego Radia „za wybitne kre­acje arty­styczne, roz­sła­wia­nie muzyki pol­skiej w kraju i za gra­nicą oraz przy­bli­ża­nie jej milio­nom słu­cha­czy Pol­skiego Radia”
• 1999 — „Pla­ty­nowy Laur Umie­jęt­no­ści i Kom­pe­ten­cji” za rok 1998 (wraz z NOSPR)
• 2002 — “Can­nes Clas­si­cal Award”, nagroda na Tar­gach Muzycz­nych MIDEM w Can­nes za Turangalila-Symphonie Oli­viera Mes­sia­ena, nagra­nie z NOSPR dla firmy pły­to­wej Naxos
• 2002 — Złoty Medal Fun­da­cji Artura Rubinsteina

Pań­stwowe i inne

• 1972 Hono­rowa Odznaka Mia­sta Poznania
• 1976 Medal za szcze­gólne Zasługi dla Woje­wódz­twa Bydgoskiego
• 1980 Srebrny Krzyż Zasługi
• 1980 Nagroda Pre­zy­denta Mia­sta Krakowa
• 1982 Nagroda Mini­stra Spraw Zagra­nicz­nych „za upo­wszech­nia­nie muzyki pol­skiej za granicą”
• 1985 Odznaka „Zasłu­żony Dzia­łacz Kultury”
• 1985 Krzyż Kawa­ler­ski Orderu Odro­dze­nia Polski
• 1987 Hono­rowa Odznaka Komi­tetu do spraw Radia i Telewizji
• 1998 Hono­rowa Odznaka Mia­sta Katowice
• 2000 Krzyż Koman­dor­ski Orderu Odro­dze­nia Polski

Rów­no­le­gle z bogatą dzia­łal­no­ścią dyry­gencką Antoni Wit zaj­muje się peda­go­giką. Roz­po­czął ją od oka­zjo­nal­nych kur­sów mistrzow­skich (np. mię­dzy­na­ro­dowy kurs mistrzow­ski, Zlin, Czechy:1993).

Od 1998 roku pro­wa­dzi klasę dyry­gen­tury w Aka­de­mii Muzycz­nej im. Fry­de­ryka Cho­pina. Stu­dia dyry­genc­kie w kla­sie pro­fe­sora Wita odbyło trzech absol­wen­tów AMFC.

W roku 1998 z rąk Pre­zy­denta RP dyry­gent otrzy­mał tytuł naukowy pro­fe­sora sztuk muzycznych.

Wybitny dyry­gent jest zapra­szany do jury kon­kur­sów muzycz­nych. Był mię­dzy innymi trzy­krot­nie człon­kiem jury Mię­dzy­na­ro­do­wego Kon­kursu Dyry­gen­tów w Kato­wi­cach (1983, 1987, 1999) oraz w Cada­ques (1998).