Sezon koncertowy 2018/2019 - Maj 2019

Między Turcją a Polską

16/05/2019 19:00

/koncert zewnętrzny/

 

Wykonawcy:
Can Kehri | wio­lon­cze­la
Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa
Can Okan | dyry­gent

W pro­gra­mie:
Cemal Reşit Rey Turcja (wybór, czę­ści 3, 7 i10)
Hasan Ferid Alnar
– Koncert wio­lon­cze­lo­wy (pra­wy­ko­na­nie poza Turcją)


***
Piotr Czajkowski
– III Symfonia D-dur Polska

 

Do III Symfonii Piotra Czajkowskiego przy­lgnął przy­do­mek „Polskiej” – to rezul­tat uży­cia w fina­le polo­ne­zo­we­go ryt­mu i cha­rak­te­ru, pamię­tać jed­nak nale­ży, że taniec ten był bar­dzo popu­lar­ny w car­skiej Rosji, będąc tam raczej sym­bo­lem uni­wer­sal­ne­go dwor­skie­go splen­do­ru, niż kra­ju pocho­dze­nia. Piękne dzie­ło trzy­dzie­sto­pię­cio­let­nie­go kom­po­zy­to­ra wyróż­nia kil­ka szcze­gól­nych cech – to np. jedy­na z sym­fo­nii swe­go auto­ra w duro­wej tona­cji. Preferował on raczej nastro­je ele­gij­ne (toteż nawet ta Symfonia D‑dur roz­po­czy­na się… „mar­szem żałob­nym” w d‑moll). Ma rów­nież mniej kon­wen­cjo­nal­ną, pię­cio­czę­ścio­wą budo­wę, w czym zda­je się nawią­zy­wać do daw­niej­szych form diver­ti­men­to­wych (wska­zu­je na to obec­ność czę­ści o tanecz­nym cha­rak­te­rze – prócz wspo­mnia­ne­go polo­ne­za, rów­nież dodat­ko­we­go sche­rza-wal­ca jako czę­ści II).

Majowy kon­cert to tak­że oka­zja spo­tka­nia z muzy­ką turec­ką XX wie­ku. Szczególnie waż­ną posta­cią na muzycz­nej sce­nie tego kra­ju był Cemal Reşit Rey, uzna­wa­ny za jed­ne­go z pio­nie­rów zaszcze­pie­nia w swej ojczyź­nie muzy­ki arty­stycz­nej nawią­zu­ją­cej do nur­tów twór­czo­ści Zachodu, na fali „okcy­den­ta­li­za­cji” kra­ju pod rzą­da­mi Kemala Atatürka. W boga­tej twór­czo­ści Reya szcze­gól­ne miej­sce zaj­mu­ją dzie­ła sce­nicz­ne – ope­ry i ope­ret­ki, cie­szą­ce się znacz­ną popu­lar­no­ścią. Wśród muzy­ki orkie­stro­wej pocze­sne miej­sce zaj­mu­je rap­so­dia sym­fo­nicz­na Türkiye (Turcja) w dzie­się­ciu barw­nych, skon­tra­sto­wa­nych tem­pa­mi i cha­rak­te­rem obra­zach, nawią­zu­ją­cych do moty­wów muzy­ki naro­do­wej – usły­szy­my jej wybra­ne epi­zo­dy. Rey współ­two­rzył nie­for­mal­ną gru­pę z czte­re­ma inny­mi kom­po­zy­to­ra­mi, zwa­ny­mi „Turecką Piątką” – nale­żał do niej tak­że jego rówie­śnik Hasan Ferit Alnar, szcze­gól­nie zafa­scy­no­wa­ny moż­li­wo­ścia­mi sty­li­zo­wa­nia i har­mo­ni­za­cji muzy­ki tra­dy­cyj­nej, a tak­że wyko­rzy­sta­nia rodzi­me­go instru­men­ta­rium; plo­nem tych zain­te­re­so­wań był min. cie­szą­cy się do dziś popu­lar­no­ścią kon­cert na turec­ką cytrę – kanun. Bardziej uni­wer­sal­ny cha­rak­ter ma jego melo­dyj­ny i eks­pre­syj­ny Koncert na wio­lon­cze­lę, w któ­re­go tema­tach roz­po­znać też moż­na cha­rak­te­ry­stycz­ne ska­le i ryt­my Orientu.

Partię solo­wą wyko­na pocho­dzą­cy z Turcji Can Kehri,  któ­ry ukoń­czył z wyróż­nie­niem stu­dia w Konserwatorium w Stambule  w kla­sie wio­lon­cze­li prof.  R.  Erzina oraz w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina pod kie­run­kiem prof. Tomasza Strahla. Aktywny jako soli­sta i kame­ra­li­sta gra tak­że w gru­pie wio­lon­czel Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus im. J. Semkowa. Koncert popro­wa­dzi cenio­ny turec­ki dyry­gent i pia­ni­sta mło­de­go poko­le­nia, Can Okan.

Ze wspo­mnia­nym przy­wód­cą, Kemalem Atatürkiem wią­że się waż­ne turec­kie świę­to jego imie­nia – 19 maja, rado­sny Dzień Młodzieży i Sportu. Koncert pod patro­na­tem Ambasady Republiki Turcji w Polsce wpi­su­je się w obcho­dy tego świę­ta, szcze­gól­nie w tym roku waż­ne­go, bo zwią­za­ne­go ze stu­le­ciem mili­tar­nej kam­pa­nii z 1919 r., któ­ra dała począ­tek nowej pań­stwo­wo­ści kra­ju po upad­ku Imperium Osmańskiego.

Wstęp wol­ny z potwier­dze­niem rezer­wa­cji!
magdalena.politylo@mfa.gov.tr

Piotr Maculewicz