Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Artystyczna
Fryderyk Chopin (1810−1849) – dwa wieki fascynacji
22/02/2010
22–24 lutego 2010 r.
Audytorium im. K. Szymanowskiego
Program konferencji (PDF)
Dwa wieki fascynacji
Fryderyk Chopin (1810−1849) – dwa wieki fascynacji – pod takim tytułem w dniach 22–24 lutego 2010 roku odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Artystyczna zorganizowana przez Katedrę Teorii Muzyki Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Autorem koncepcji programowej Konferencji był prof. dr hab. Wojciech Nowik, Kierownik Katedry Teorii Muzyki.
Na Konferencję zaproszeni zostali wybitni badacze spuścizny naszego Kompozytora, a także znakomici artyści i pedagodzy z kraju i zagranicy.
Przedmiotem obrad było dzieło Chopina – jak ujął to w otwierającym Konferencję referacie Mieczysław Tomaszewski – „u progu nowego wieku odczytywane na nowo”. Dzieło to, nieustannie fascynujące kolejne pokolenia miłośników muzyki, poddawane było przez uczestników debaty wnikliwej analizie i interpretacji.
Przedstawione referaty ułożone zostały w kilka grup tematycznych. Pierwsza związana była ściśle z chopinowskim tekstem muzycznym, a wśród szeregu interesujących referatów z tego zakresu wymienić można wystąpienie Jana Ekiera (Próba odnalezienia pokrewieństwa między utworkiem Chopina zwanym „Żydkiem” a opusowanymi jego mazurkami), Janiny Tatarskiej (Etiudy Fryderyka Chopina. Idea różnorodności w jedności), Wojciecha Nowika (Chopinowska poetyka nocy), Katarzyny Szymańskiej-Stułki (Chopinowskie „espaces imaginares” – przestrzenie muzycznej wyobraźni). Wystąpili również goście zagraniczni: Paul Badura-Skoda (Wiedeń), który poszukiwał rozwiązania wiecznej tajemnicy chopinowskiego rubata, Hartmuth Kinzler (Osnabrück) poddawał analizie chopinowskie warianty transponowanych i powtarzanych struktur muzycznych, Yves Henry (Paryż) mówił zaś o dziele Chopina w perspektywie estetyki brzmienia fortepianów Pleyela lat 40. XIX wieku.
Kolejna grupa referatów ukazywała dzieło i postać Chopina na tle epoki, odtwarzała atmosferę czasów Kompozytora, odkrywała inspiracje twórcze. Tu wymienić należy wystąpienie Helmuta Loosa z Lipska (Chopin i Schumann raz jeszcze), Jana Stęszewskiego (Symboliczny sens wypowiedzi muzycznej Chopina na tle romantycznej estetyki i folkloryzmu) i Bohdana Pocieja (Przedziwny fenomen polskości. Uwagi o „pierwiastku narodowym” w muzyce i osobowości Chopina).
Problematyce tradycji chopinowskiej pianistyki poświęcone były referaty Lidii Kozubek, Marii Szraiber i Jana Kadłubiskiego. Wielu interesujących informacji na temat wpływu i recepcji dzieła Chopina poza granicami kraju dostarczyły wystąpienia gości zza naszej wschodniej granicy: Luby Kijanowskiej (Lwów), Eleny Markowej (Odessa) i Olgi Dadionowej (Mińsk).
Zamknięcie Konferencji stanowiły referaty ukazujące muzykę Chopina jako źródło inspiracji twórczych w czasach nam współczesnych. Anna Nowak poświęciła swe wystąpienie recepcji stylu Chopina w polskich mazurkach fortepianowych XX wieku, Maciej Ziółkowski poszukiwał inspiracji chopinowskich w twórczości fortepianowej Kazimierza Serockiego.
Konferencji towarzyszyły warsztaty artystyczne prowadzone przez światowej klasy pedagogów-chopinistów: Paula Badura-Skoda (W poszukiwaniu prawdziwego chopinowskiego dźwięku – ze szczególnym uwypukleniem pedalizacji), Urszulę Kryger i Katarzynę Jankowską–Borzykowską (Fryderyk Chopin – „Pieśni” – Wydanie Narodowe. Analiza porównawcza).
Wzbogaceniem debat naukowych była wystawa Fryderyk Chopin. Od rękopisu do wydawcy i wykonawcy. Autorką koncepcji i scenariusza wystawy była Zofia Olszewska-Bajera.
Dla wszystkich gości zorganizowano przejazd po Warszawie Szlakiem Chopina, mający przybliżyć te miejsca, które wiążą się z warszawskim okresem życia Kompozytora.
Godnym uświetnieniem i jednocześnie zamknięciem Konferencji stał się koncert symfoniczny z cyklu Fryderyk Chopin – Dzieła wszystkie, na którym zabrzmiały: Wariacje B-dur op. 2 nt. Là ci darem la mano z opery Don Giovanni Mozarta, Fantazja A-dur na tematy polskie op. 13, Rondo a là Krakowiak op. 14 oraz Andante spianato i Wielki Polonez Es-dur op. 22. Wykonawcami byli wybitni pianiści – Ewa Pobłocka, Elżbieta Karaś-Krasztel i Andrzej Stefański. Artystom towarzyszyła Orkiestra Symfoniczna Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina pod dyrekcją Mirosława Jacka Błaszczyka.
Ogromne zainteresowanie zarówno samą Konferencją, jak i towarzyszącymi jej imprezami świadczy o tym, iż postać i twórczość Fryderyka Chopina stanowią niesłabnące źródło inspiracji artystycznych i naukowych. Owocna dyskusja podsumowująca Konferencję potwierdziła potrzebę odczytywania na nowo dzieła naszego wielkiego Kompozytora.
Małgorzata Waszak
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
